
Solunum desteği, temel yaşam desteği sırasında normal nefes almayan kişinin akciğerlerine ilk yardımcının kendi soluğuyla hava vermesidir. Halk arasında suni solunum ya da suni teneffüs denir; İlk Yardım Eğitim Kitabı’ndaki adı solunum desteğidir. Göğüs basısıyla birlikte yapılır: 30 basıdan sonra, hava yolu açıkken 2 soluk verilir; her soluk göğüs kalkana kadar yaklaşık 1 saniye sürer.
Solunum desteği ne zaman yapılır?
Solunum desteği, bilinci kapalı ve normal nefes almayan kişiye temel yaşam desteğinin bir parçası olarak verilir. Tek başına yapılan bir uygulama değildir:
- Önce olay yeri güvenliği, yanıt kontrolü, yardım çağırma ve 112 gelir.
- Hava yolu açılır, solunum en çok 10 saniye değerlendirilir.
- Nefes yoksa uygulamaya göğüs basısıyla başlanır; soluklar 30 basıdan sonra verilir. Hiçbir yaş grubunda soluk vererek başlanmaz.
Sıranın tamamı: temel yaşam desteği nedir, aşamaları ve sıralaması.
Ağızdan ağıza solunum desteği nasıl yapılır?
Ağızdan ağıza soluk vermek, kitabın deneyimli ilk yardımcılara önerdiği yöntemdir. Yetişkinde ve çocukta adımlar aynıdır:
- Hava yolunu açın. Baş geri-çene yukarı pozisyonu verin: bir eliniz alında başı hafifçe geriye iter, öbür elinizin iki parmağı çeneyi kaldırır. Ayrıntılar: baş geri-çene yukarı pozisyonu.
- Burnu kapatın. Alındaki elinizin baş ve işaret parmağıyla burun kanatlarını sıkın.
- Normal bir nefes alın. Derin ya da zorlayarak değil, olağan bir nefes alın.
- Ağzını tamamen kapatın ve üfleyin. Ağzınızı kişinin ağzına hava kaçmayacak biçimde yerleştirin; göğsün kalktığını görene kadar yaklaşık 1 saniye boyunca üfleyin.
- Havanın çıkmasını bekleyin. Ağzınızı çekin, göğüs inerken nefesin boşalmasına izin verin.
- İkinci soluğu verin, ardından hemen göğüs basısına dönün.
Soluk, göğüs kafesi yeterince kalkıncaya kadar verilir. Basılara verilen ara 10 saniyeyi geçmemelidir.
Ağızdan buruna solunum desteği ne zaman yapılır?
Ağızda ciddi bir yaralanma varsa ya da ağız açılamıyorsa soluk burundan verilir:
- Baş geri-çene yukarı pozisyonunu koruyun; çeneyi destekleyerek kişinin ağzını kapatın.
- Normal bir nefes alın, ağzınızı kişinin burnuna yerleştirin.
- Göğüs kalkana kadar yaklaşık 1 saniye üfleyin, nefesin boşalmasını bekleyin ve ikinci soluğu verin.
Bebeğe solunum desteği nasıl verilir?
Küçük bebekte ilk yardımcının ağzı bebeğin ağzını ve burnunu birlikte kapatabilir. Baş geri-çene yukarı pozisyonundayken ağız ve buruna birlikte, göğüs kalkana kadar yaklaşık 1 saniye üflenir; nefesin boşalması beklenip ikinci soluk verilir. Bebekte göğüs basısının yeri ve parmak tekniği: bebeklerde temel yaşam desteği.
Göğüs basısı ve solunum desteği oranı kaçtır?
| Tek ilk yardımcı | İki ya da daha fazla ilk yardımcı | |
|---|---|---|
| Yetişkin | 30 bası, 2 soluk | 30 bası, 2 soluk |
| Çocuk (1 yaş-ergenlik) | 30 bası, 2 soluk | 15 bası, 2 soluk |
| Bebek (29 gün-1 yaş) | 30 bası, 2 soluk | 15 bası, 2 soluk |
Döngü 5 kez tekrarlandıktan sonra kişi yeniden kontrol edilir. İki ilk yardımcı varsa biri göğüs basısını, öbürü solunum desteğini yapar; oran yetişkinde 30:2, çocukta ve bebekte 15:2’dir. Basıyı yapan kişi yorulmasın diye yaklaşık iki dakikada bir yer değiştirilir.
Solunum desteği vermeden yalnız göğüs basısı yapılabilir mi?
Evet. Soluk vermek ilk yardımcı için risk taşıyorsa, örneğin bulaşıcı hastalık kaygısı varsa, yalnız göğüs basısı yapılabilir: dakikada 100-120 bası, iki dakika boyunca ara vermeden. Bebek ve çocukta da soluk vermek istemeyen ya da veremeyen ilk yardımcıya yalnız göğüs basısı önerilir.
İki durumda ayrıca dikkat edin:
- Zehirlenme: Kişi solunum ya da sindirim yoluyla zehirlendiyse ağızdan ağıza soluk verirken zehrin size de geçebileceğini unutmayın; kendinizi koruyarak müdahale edin.
- Suda boğulma: Kişiye daha su içindeyken solunum desteği vermek yalnız yeterli eğitimi ve deneyimi olan ilk yardımcının işidir. Kendinizi tehlikeye atmayın.
Yetişkinde göğüs basısının yeri, derinliği ve OED ile birlikte bütün uygulama yetişkinde temel yaşam desteği rehberinde; çocuk için çocuklarda temel yaşam desteği.
Solunum desteğinde sık yapılan hatalar
- Hava yolunu açmadan üflemek: Soluk akciğere ulaşmaz, göğüs kalkmaz. Önce baş geri-çene yukarı pozisyonu verilir.
- Burnu açık bırakmak: Ağızdan verilen hava burundan çıkar, göğüs kalkmaz.
- Hızlı ve sert üflemek: Soluk, göğsü kaldıracak kadar ve yaklaşık 1 saniyede verilir.
- Nefesin çıkmasını beklememek: İkinci soluk, ilki boşaldıktan sonra verilir.
- Basıya uzun ara vermek: Soluklar için verilen ara 10 saniyeyi geçmemeli.
Solunum desteğini mankende eğitmen eşliğinde uygulamak için Alsancak’taki Temel İlk Yardım Eğitimi programına bakın. Bilginizi temel yaşam desteği soruları testiyle ölçebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, İlk Yardım Eğitim Kitabı, s. 58, 62-67, 71, 73-75, 142-143, 169.


