
İlk yardım uygulama sınavında neler sorulur?
Her uygulama sınavında üç konu mutlaka vardır: temel yaşam desteği, hava yolu tıkanıklığı ve araç içinden yaralı çıkarma. Sınav gözetmeni bunlara beceri gerektiren en az iki konu daha ekler (İlkyardım Yönetmeliği md. 22/7). Değerlendirme, Bakanlığın ilk yardım beceri rehberlerine göre yapılır.
- Temel yaşam desteği: Yanıtı kontrol edip 112’yi aratmak, hava yolunu açıp en çok 10 saniye nefese bakmak, ardından göğüs basısı ve solunum desteği. Yetişkinde oran 30:2, bası derinliği 5-6 cm, hız dakikada 100-120’dir. Yönetmelik yaş grubu belirtmez; kitap yetişkin, çocuk ve bebeği ayrı anlatır, üçüne de hazırlanın. Ayrıntılar: yetişkinde temel yaşam desteği.
- Hava yolu tıkanıklığı: Kısmi ve tam tıkanmayı ayırmak; bilinci açık kişide tam tıkanmada 5 karın basısı (Heimlich manevrası), sürerse 5 sırt vuruşuyla dönüşümlü; bebekte 5 sırt vuruşu ve 5 göğüs basısı. Ayrıntılar: karın basısı.
- Araç içinden yaralı çıkarma (Rentek manevrası): Kontağı kapatmak, el frenini çekmek, bilinç ve nefesi kontrol etmek, pedal ve kemeri kontrol edip yaralıyı baş-boyun-omurga hizası bozulmadan çekmek. Ayrıntılar: Rentek manevrası.
Yönetmelik ek konuları tek tek saymaz. Eğitimde uyguladığınız derlenme pozisyonu, otomatik şok cihazı (OED) kullanımı, dış kanama ve kırıkta tespit gibi becerilerin adımlarını ilk yardım uygulama sınavı kontrol listesinde kitaptaki sırasıyla özetledik; yazdırıp yanınızda taşıyabilirsiniz.
İlk yardım uygulama sınavı nasıl yapılır?
Sınavın kuralları İlkyardım Yönetmeliğinde yazılıdır:
- Sınavlar, eğitimin bittiği günü izleyen 30 gün içinde, İl Sağlık Müdürlüğünün belirlediği tarihte yapılır (md. 22/10).
- Teorik ve uygulama sınavı aynı gün yapılır (md. 22/9).
- Gözetmen ekibi kimliğinizi kontrol eder; nüfus cüzdanınızı ya da fotoğraflı resmî kimliğinizi yanınızda bulundurun (md. 12/1-a).
- Sınav süresi ve kurallar başta açıklanır. Kurala uymayan için tutanak tutulur ve ilk sınav hakkı başarısız sayılır (md. 12/1, 22/4).
- Önce teorik sınav yapılır. Teorik sınavdan 85 alamayan uygulama sınavına alınmaz (md. 22/3).
- Uygulama sınavını merkez eğitmeni yapar; gözetmen sınavda bulunur, sonucu eğitmenle birlikte verir ve tutanağa işler (md. 12/1-e, 12/1-f).
Teorik sınava hazırlanmak için ilk yardım sınav soruları ve cevapları sayfasından başlayabilirsiniz.
Uygulama sınavının tamamı tek videoda
Sayfanın altındaki videoda eğitmenimiz Zafer Özer, uygulama sınavındaki becerileri tek parça hâlinde gösteriyor. Altında sınavın tamamını ve İl Sağlık Müdürlüğü sınav düzenini anlatan iki video daha var. Becerileri tek tek izlemek isterseniz ilk yardım uygulama videoları sayfasında hangi videonun hangi beceriyi gösterdiğini sıraladık.
Video başlıklarında eski adlar geçebilir. Kitabın bugünkü adları: derlenme pozisyonu (koma pozisyonu), karın basısı (Heimlich manevrası), göğüs basısı (kalp masajı), solunum desteği (suni solunum).
Uygulama sınavında nelere dikkat etmelisiniz?
Kitap her beceride bazı noktaların altını çizer. Sınavda da bunlara bakılır:
- Güvenlik önce gelir. Her uygulamaya olay yerinin sizin, yaralının ve çevredekilerin güvenliğini kontrol ederek başlayın (s. 19, 61).
- Nefese en çok 10 saniye bakın. İç çeker gibi seyrek, zorlu nefesler normal solunum sayılmaz; temel yaşam desteğine başlanır (s. 63-64).
- Göğsün geri gelmesine izin verin. Her basıdan sonra elleri kaldırmadan göğsün eski hâline dönmesini bekleyin; basılara 10 saniyeden uzun ara vermeyin (s. 66).
- Bebeğe karın basısı yapılmaz. 1 yaşından küçük bebekte tam tıkanmada sırt vuruşu ve göğüs basısı kullanılır (s. 77, 86-89).
- Ağızda görmediğiniz cismi aramayın. Yalnız görünen, katı ve çıkarabileceğinizden emin olduğunuz cismi tek hamlede alın; rastgele parmak süpürmeyin (s. 62, 80).
- Rentek’te önce aracı güvenceye alın. Kontak kapatılır, el freni çekilir, tekerleklere takoz konur; kimsenin sigara içmesine izin verilmez (s. 35).
- OED analiz ve şok verirken kimse dokunmaz. Çevredekileri yüksek sesle uyarın; şoktan hemen sonra göğüs basısına dönün (s. 54-55).
Uygulama sınavını geçemezsem ne olur?
Başarısız olan kursiyer bir ay içinde yeniden sınava girer. İki kez başarısız olana ilkyardımcı belgesi verilmez ve eğitime yeniden katılması gerekir (md. 22/5). Güncelleme eğitiminde ise sınav yoktur; eğitime katılanın belgesi 3 yıl uzar.
Ehliyet sağlık soruları bu sınavda mı?
Hayır. Sürücü kursundaki ilk yardım soruları Millî Eğitim Bakanlığının ehliyet sınavında sorulur; İl Sağlık Müdürlüğünün ilk yardım sınavından ayrıdır. Ehliyet adayları için ehliyet sınavında ilk yardım konuları yazısına bakın.
Uygulama sınavına video izleyerek değil, elinizle yaparak hazırlanılır. Bu becerileri Alsancak’ta mankende, eğitmen gözetiminde tek tek çalışmak için Temel İlk Yardım Eğitimi programına bakabilirsiniz.
Sınav kuralları: İlkyardım Yönetmeliği md. 12, 22.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, İlk Yardım Eğitim Kitabı, s. 19, 34-36, 54-55, 61-66, 77-89.


