MİRA İLK YARDIM EĞİTİM MERKEZİ 0232 452 22 92

Rentek Manevrası Nedir, Nasıl Yapılır? Kaza Yapmış Araçtan Yaralı Çıkarma Tekniği

4 dk okuma · Zafer Özer, ilk yardım eğitmeni

T.C. Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Eğitim Kitabı’na göre gözden geçirildi

İçindekiler
  1. Rentek manevrası ne zaman yapılır, ne zaman yapılmaz?
  2. Rentek manevrasından önce ne yapılır?
  3. Rentek manevrası nasıl yapılır? (adım adım)
  4. Araçtan çıkarıldıktan sonra ne yapılır?
  5. Rentek manevrasında yapılmaması gerekenler

Rentek manevrası: ilk yardımcı araç koltuğundaki yaralıyı arkadan, koltuk altlarından kavramış

Rentek manevrası, kaza yapmış araçtaki yaralıyı baş, boyun ve omurga hizasını bozmadan araçtan çıkarma yöntemidir. Yalnızca yangın, patlama ya da yaralının solunumunun durması gibi hayati bir tehlike varsa yapılır. İlk yardımcı yaralıyı koltuk altlarından ve çenesinden kavrar, gövdesini tek parça hâlinde, aynı düzlemde araçtan dışarı çeker.

Tehlike yoksa yaralı araçtan çıkarılmaz. Genel kural, yaralının zorda kalmadıkça yerinden oynatılmamasıdır.

Rentek manevrasını videoda izleyin

Rentek manevrası ne zaman yapılır, ne zaman yapılmaz?

Rentek manevrası yalnızca yaralıyı araçta bırakmak hayatını tehdit ediyorsa yapılır.

DurumRentek yapılır mı?Ne yapılır?
Araçta yangın ya da patlama tehlikesi var, yaralıya güvenle ulaşabiliyorsunuzEvetOmurgayı koruyarak hemen çıkarın
Yaralının solunumu durmuşEvetÇıkarın, sert ve düz zeminde temel yaşam desteğine başlayın
Bilinci kapalı ama nefes alıyor, başka tehlike yokHayırAraçta bırakın, 112’yi arayın, solunumunu izleyin
Bilinci açık, tehlike yokHayırHareket etmemesini söyleyin, başını ve boynunu sabit tutun
Ayakları pedala ya da araç parçasına sıkışmışHayırÇekmeyin, durumu 112’ye bildirin
Olay yeri sizin için güvenli değilHayırUzaklaşın, 112’yi arayın

Kitap solunumun durmasını da hayati tehlike sayar: temel yaşam desteği için yaralı düz ve sağlam bir zemine yatırılır, göğüs basısı mümkünse sert bir zeminde yapılır.

Rentek manevrasından önce ne yapılır?

Önce olay yerini sizin, yaralının ve çevredekilerin güvenliği için hazırlayın:

  1. Bütün müdahaleleri trafik kurallarına uyarak yapın.
  2. Kazanın hem önüne hem arkasına uyarı işareti koyun: şehir içinde en az 30 metre, şehirlerarası yolda en az 150 metre uzağa. Çevrede yardım edebilecek biri varsa sürücüleri ve yayaları uyarmasını isteyin.
  3. Kazaya karışan araçlar çalışmıyor olsa bile kontağı kapatın.
  4. El frenini çekin, tekerleklerin önüne takoz ya da benzeri bir engel koyun.
  5. Olay yerinde ve yakınında kimsenin sigara içmesine izin vermeyin.
  6. Araçtaki yaralı sayısını, yaralının konumunu ve hava yastığının açılıp açılmadığını kontrol edin; bunları gelen sağlık ekibine bildirin.

İşiniz bitince uyarı işaretlerini kaldırmayı unutmayın.

Rentek manevrası nasıl yapılır? (adım adım)

  1. Yaralının omuzlarına hafifçe dokunun ve “İyi misiniz?” diye sorarak bilincini değerlendirin.
  2. Çevrede biri varsa 112’yi aramasını isteyin; kimse yoksa kendiniz arayın.
  3. Göğüs hareketlerine bakarak nefes alıp almadığını kontrol edin.
  4. Ayaklarının pedala sıkışmadığından emin olun.
  5. Emniyet kemerini açın.
  6. Yaralıya yan tarafından, yavaş hareketlerle yaklaşın.
  7. Yaralının dış taraftaki elini öbür koltuk altından geçirin; mümkünse öbür elini pantolonunun ya da kemerinin içine yerleştirin.
  8. Bir elinizi yaralının koltuk altından geçirip çenesini kavrayın. Yanağınızı yaralının yanağına dayayarak destek alın.
  9. Öbür elinizi uzaktaki koltuk altından geçirip yaralının elini kavrayın.
  10. Baş, boyun ve omurga hizasını bozmadan, aynı düzlem üzerinde yaralıyı araçtan dışarı çekin.
  11. Yaralıyı yavaşça yere ya da sedyeye yerleştirin.

Araçtan çıkarıldıktan sonra ne yapılır?

  • Nefes almıyorsa: Vakit kaybetmeden temel yaşam desteğine başlayın.
  • Bilinci kapalı ama nefes alıyorsa: Baş ve boynunu elinizle sabitleyip baş, boyun ve omurgayı aynı hizada tutarak derlenme pozisyonuna getirin.
  • Bilinci açıksa: Hareket etmemesini söyleyin, başını ve boynunu sabit tutun.
  • Sağlık ekibi gelene kadar yaralının yanından ayrılmayın ve durumunu izleyin.

Baş, boyun ya da gövdesi etkilenen her kaza yaralısında omurga yaralanması olabileceğini aklınızda tutun. Omurga yaralanmasında yapılacakları kafatası ve omurga yaralanmaları rehberinde, öbür taşıma yöntemlerini hasta yaralı taşıma teknikleri rehberinde bulabilirsiniz.

Rentek manevrasında yapılmaması gerekenler

  • Hayati bir tehlike yokken yaralıyı araçtan çıkarmayın.
  • Ayakları sıkışmış yaralıyı zorla çekmeyin.
  • Yaralının başının öne, arkaya ya da yana düşmesine izin vermeyin; baş, boyun ve gövde tek parça hareket etsin.
  • Yaralıya boyunluk takmayın.
  • Kendinizi tehlikeye atmayın; olay yeri güvenli değilse uzaklaşıp yardım isteyin.
  • Olay yerinde sigara içilmesine izin vermeyin.

İlkyardım Yönetmeliği’ne göre araç içinden yaralı çıkarma, uygulama sınavında her zaman bulunan konulardan biridir. Adımları mankende, eğitmen eşliğinde uygulayarak öğrenmek için Alsancak’taki Temel İlk Yardım Eğitimi programına katılabilirsiniz.

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, İlk Yardım Eğitim Kitabı, s. 19-20, 22, 32, 34-36, 64, 132.

Sınavda nasıl sorulur?

İlk yardım sınavında bu konudan çıkabilecek sorular, doğru cevapları ve nedenleri. Sorular sitedeki online testlerden; gerekçeler T.C. Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Eğitim Kitabı'na göre.

  1. Rentek manevrası nedir?

    • Tek ilk yardımcının hasta / yaralıyı en az kuvvetle sedyeye yerleştirme tekniğidir.
    • Kaza geçirmiş, solunumu olmayan kişinin omuriliğine zarar vermeden araçtan çıkarılma tekniğidir Doğru cevap
    • Hava yolunun kısmi tıkanmasında yapılan uygulamadır.
    • Hava yolunun tam tıkanmasında yapılan karına bası uygulama manevrasıdır.

    Neden B? Rentek manevrası, kaza yapmış araçtaki yaralıyı hayati bir tehlikede, örneğin solunumu durduğunda, omurgasını koruyarak çıkarma yöntemidir; sedyeye yerleştirme ya da hava yolu tıkanıklığı manevrası değildir (s. 34).

    Testi çözün: Online Test 10
  2. Araç içindeki hasta aşağıdaki hallerden hangilerinde dışarı çıkarılmalıdır? I. Hastanın bilinci kapalı solunumu var ve başka risk yoksa II. Araçta yangın riski varsa III. Hastanın solunumu durmuşsa

    • II ve III Doğru cevap
    • I, II ve III
    • I ve II
    • I ve III

    Neden A? Kitap yaralıyı araçtan yalnızca patlama, yangın ya da solunumun durması gibi hayati bir tehdit varsa çıkarır; bilinci kapalı ama nefes alan ve başka tehlike olmayan yaralı araçta bırakılır (s. 20, 34).

    Testi çözün: Online Test 8
  3. Rentek Manevrası (Araçtan H/Y yı çıkarma) hangi durumda yapılmaz?

    • Solunum ve bilinç olmadığında
    • Ayakları sıkıştığında Doğru cevap
    • Yangın patlama riski olduğunda
    • Hepsi doğru

    Neden B? Çıkarmadan önce yaralının ayaklarının pedala sıkışmadığından emin olunur; ayaklar sıkışmışsa yaralı çekilmez. Yangın ya da patlama riski ve solunumun durması ise manevranın yapılma nedenidir (s. 34-35).

    Testi çözün: Online Test 3
  4. Araç içindeki yaralıyı Rentek manevrasıyla çıkarmadan önce hangisinden emin olunmalıdır?

    • Ayaklarının pedala sıkışmadığından ve emniyet kemerinin açıldığından Doğru cevap
    • El freninin indirildiğinden
    • Nabzının 1 dakika boyunca sayıldığından
    • Hava yastığının söküldüğünden

    Neden A? Çekmeden önce ayakların pedala sıkışmadığı kontrol edilir ve emniyet kemeri açılır. El freni indirilmez, çekilir; nabız sayma ve hava yastığı sökme adımları yoktur (s. 35).

    Testi çözün: Online Test 10
  5. Rentek manevrasında araç güvenceye alındıktan (kontak kapatılıp el freni çekildikten) sonra ilk ne yapılır?

    • Bilinç kontrolü yapılır. Doğru cevap
    • 112 aranır
    • Emniyet kemeri açılır
    • Hasta hemen araçtan çıkarılır

    Neden A? Araç güvenceye alındıktan sonra ilk iş, omuzlara hafifçe dokunup 'İyi misin?' diye sorarak bilinci değerlendirmektir; 112 aramak, emniyet kemerini açmak ve çıkarmak sonra gelir (s. 35).

    Testi çözün: Online Test 17

Bu sınava belge için hazırlanıyorsanız: Temel İlk Yardım Eğitimi’ni Alsancak’ta alın, sınava mankenle çalışarak girin.

Araç içindeki yaralının taşınması (Rentek manevrası) Bu tekniği videoda izleyin Araç içindeki yaralının taşınması (Rentek manevrası) 3 bin görüntüleme · Eğitmen: Zafer Özer

Bu konudaki diğer videolar

Zafer Özer
Zafer Özer İlk Yardım Eğitmeni

20 yıllık ilk yardım eğitmenliği deneyimi; arşivimizdeki 25 eğitim videosunun eğitmeni.

25 eğitim videosunu izleyin

Benzer yazılar

Bu konuyu eğitimde uygulayarak öğrenin

Mankenle uygulamalı, Sağlık Bakanlığı onaylı eğitim. Arayın ya da WhatsApp’tan yazın; çalışma saatlerinde aynı gün dönüş yapıyoruz.

İzmir’de ilk yardım kursu: Alsancak’ta 16 saatlik Temel İlk Yardım Eğitimi
  • Alsancak Mah. Mahmut Esat Bozkurt Cd. Şevki Bey Apt. No:34 İç Kapı No:1, 35220 Konak/İzmir · Yol tarifi
  • Pazartesi–Cumartesi 09.00–19.00, Pazar kapalı

Eğitim videosu

Canki’ye sorun

Size uygun yolu gösterir

Merhaba, ben Canki. Size uygun eğitimi birlikte bulalım. Bir konu seçin:

Bilgiler İlkyardım Yönetmeliği’ne ve program bilgilerimize göredir.

Şimdi WhatsApp’tan yazın; açılınca ilk iş size dönüyoruz.