MİRA İLK YARDIM EĞİTİM MERKEZİ 0232 452 22 92

Yılan Isırığında (Yılan Sokması) İlk Yardım Nasıl Yapılır? Belirtiler ve Yapılmaması Gerekenler

3 dk okuma · Zafer Özer, ilk yardım eğitmeni

T.C. Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Eğitim Kitabı’na göre gözden geçirildi

İçindekiler
  1. Yılan ısırığının belirtileri nelerdir?
  2. Yılan ısırığında ilk yardım nasıl yapılır?
  3. Yılan ısırığında yapılmaması gerekenler
  4. Yılan ısırığında turnike neden yapılmaz?
  5. Özet: yılan ısırığında doğru ve yanlış

Yılanın ısırdığı kişi yerde hareketsiz bekliyor, yanındaki kişi onu sakinleştirirken 112'yi arıyor

Yılan ısırığında ilk yardım, ısırılan kişiyi yatırıp hareket etmemesini sağlamak, yarayı temiz bir bezle örtmek, ısırık kol ya da bacaktaysa uzvu kıpırdatmadan sabitlemek ve 112’yi aramaktır. Yılanın zehirli olup olmadığını anlamak zordur; bu yüzden her yılan ısırığını zehirli kabul edin. Yarayı kesmeyin, emmeyin, buz koymayın, turnike yapmayın.

Yılan ısırığının belirtileri nelerdir?

Yılan ısırığının belirtileri ısırık yerinde ve bütün vücutta görülebilir.

Isırık yerinde:

  • Diş izleri
  • Kanama
  • Şişlik ve morarma
  • Ağrı ve uyuşma

Bütün vücutta:

  • Bulanık görme
  • Konuşma bozukluğu
  • Terleme
  • Bulantı ya da kusma
  • Karın ağrısı ve ishal
  • Bilinç bulanıklığı
  • Nefes darlığı

Isırığın etkisi yılanın türüne göre değişir. Bir yılanın zehirli olup olmadığını anlamak zordur; bu yüzden her ısırığı zehirli kabul edin.

Yılan ısırığında ilk yardım nasıl yapılır?

  1. Isırılan kişiye uzanmasını ve hareket etmemesini söyleyin.
  2. Kişiyi sakinleştirin. Sakin kalmak ve kıpırdamamak zehrin yayılmasını yavaşlatır.
  3. Varsa eldiven giyin; yoksa ellerinizi temiz bir plastik poşetle örtün.
  4. Isırılan kişinin kanına dokunmamaya çalışın.
  5. Şişlik başlamadan yüzük, saat gibi takıları ve sıkı giysileri çıkarın. Şişen uzuvda bunlar kan akışını engelleyebilir.
  6. Yarayı temiz bir pamuklu bez ya da bandajla örtün.
  7. Isırık kol ya da bacaktaysa yaranın üzerinden, dolaşımı engellemeyecek gevşeklikte bir bandaj uygulayın.
  8. Isırılan uzvu hareket ettirmemeye çalışın; mümkünse atelle sabitleyin (tespit).
  9. 112’yi arayın ya da aratın.
  10. Sağlık ekibi gelene kadar kişinin yanında kalın ve yaşamsal bulgularını izleyin.

Kişi nefes almayı bırakırsa temel yaşam desteğine başlayın.

Yılan ısırığında yapılmaması gerekenler

Yılan ısırığında yapılmaması gerekenler, halk arasında en çok bilinen uygulamalardır:

  • Buz ya da soğuk uygulamayın. Soğuk ya da buz, yılan zehrinin etkisini azaltmaz.
  • Yarayı kesmeyin. Kesmek yaraya mikrop girmesine ve yaranın geç iyileşmesine yol açabilir.
  • Ağızla, şırıngayla ya da vakumla emmeyin. Emmek de yaranın mikrop kapmasına yol açabilir.
  • Yara bölgesine iğne yapmayın. Yara üzerinde hiçbir işlem yapılmaz.
  • Turnike uygulamayın. Turnike yılan ısırığında doku hasarını artırır.

Yılan ısırığında turnike neden yapılmaz?

Yılan ısırığında turnike yapılmaz, çünkü kan akışını tamamen durdurarak dokudaki hasarı artırır. Kitapta turnike, yalnız doğrudan bası ve basınçlı bandajla durmayan ve hayatı tehdit eden kol ya da bacak kanamalarında, uzuv kopmasında ve çok sayıda yaralı olan ortamlarda kullanılır. Yılan ısırığında gereken bandaj gevşek olmalıdır.

Özet: yılan ısırığında doğru ve yanlış

YapınYapmayın
Kişiyi yatırın, hareket ettirmeyinKişiyi yürütmeyin, koşturmayın
Yarayı temiz pamuklu bezle örtünYarayı kesmeyin, emmeyin, iğne yapmayın
Kol ya da bacağa gevşek bandaj uygulayınTurnike ya da sıkı bağ uygulamayın
Uzvu atelle sabitleyinBuz ya da soğuk uygulamayın
Takıları ve sıkı giysileri çıkarınYılanı zehirsiz saymayın
112’yi arayın, yaşamsal bulguları izleyinKişiyi yalnız bırakmayın

Kitap yılan ısırığını, zehrin vücuda enjeksiyon yoluyla (zerk edilerek) girdiği zehirlenmeler arasında sayar; genel belirtiler için zehirlenme nedir rehberine bakabilirsiniz. Öteki ısırık ve sokmalar için akrep sokmasında ilk yardım, kedi, köpek ısırığında ilk yardım ve arı sokmasına ne iyi gelir rehberleri yol gösterir.

Atel uygulamasını ve temel yaşam desteğini mankende deneyerek öğrenmek için Alsancak’taki Temel İlk Yardım Eğitimi programına katılabilirsiniz.

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, İlk Yardım Eğitim Kitabı, s. 26, 113, 158, 161, 167.

Sınavda nasıl sorulur?

İlk yardım sınavında bu konudan çıkabilecek sorular, doğru cevapları ve nedenleri. Sorular sitedeki online testlerden; gerekçeler T.C. Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Eğitim Kitabı'na göre.

  1. Yılan kol veya bacaktan ısırdıysa bandaj nasıl uygulanır?

    • Isırık yerinin üzerine, dolaşımı engellemeyecek şekilde Doğru cevap
    • Isırığın kalbe yakın tarafına, kan akışını kesecek sıkılıkta
    • Bandaj yapılmaz; yara üzerine buz konur
    • Isırık yeri kesilip emildikten sonra sıkıca

    Neden A? Isırık kol ya da bacaktaysa bandaj yaranın üzerinden, dolaşımı engellemeyecek gevşeklikte uygulanır. Kan akışını kesen sıkı bandaj, buz ve kesip emme kitapta yasaktır (s. 161).

    Testi çözün: Online Test 5
  2. Yılan ısırıklarında yapılan ilk yardım uygulamalarından hangisi yanlıştır?

    • Isırılan kişi sakinleştirilir ve hareket etmemesi sağlanır.
    • Yara üzerine herhangi bir girişimde bulunulmaz, (kesme – emme gibi)
    • Yara baş veya boyunda ise yaraya turnike uygulanır, Doğru cevap
    • Yara kol veya bacaklarda ise dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır.

    Neden C? Kitap yılan ısırığında turnikeyi doku hasarını artırdığı için yasaklar; baş ya da boyun için bir istisna da yoktur. Öteki üç şık kitaptaki doğru uygulamalardır (s. 161).

    Testi çözün: Online Test 11
  3. Yılan sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır?

    • Sokulan bölgeye hemen çamur sürülür
    • Yılan sokmalarında yara bıçakla kesilerek zehir emilir ve tükürülür
    • Sıcak uygulama yapılır
    • Kol ve bacaklarda ise yara üstünden dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır Doğru cevap

    Neden D? Doğru uygulama, ısırık kol ya da bacaktaysa yaranın üstünden dolaşımı engellemeyecek bandajdır. Çamur sürmek, sıcak uygulamak ve yarayı kesip emmek kitapta yer almaz; kesme ve emme açıkça yasaktır (s. 161).

    Testi çözün: Online Test 20

Bu sınava belge için hazırlanıyorsanız: Temel İlk Yardım Eğitimi’ni Alsancak’ta alın, sınava mankenle çalışarak girin.

Zafer Özer
Zafer Özer İlk Yardım Eğitmeni

20 yıllık ilk yardım eğitmenliği deneyimi; arşivimizdeki 25 eğitim videosunun eğitmeni.

25 eğitim videosunu izleyin

Benzer yazılar

Bu konuyu eğitimde uygulayarak öğrenin

Mankenle uygulamalı, Sağlık Bakanlığı onaylı eğitim. Arayın ya da WhatsApp’tan yazın; çalışma saatlerinde aynı gün dönüş yapıyoruz.

İzmir’de ilk yardım kursu: Alsancak’ta 16 saatlik Temel İlk Yardım Eğitimi
  • Alsancak Mah. Mahmut Esat Bozkurt Cd. Şevki Bey Apt. No:34 İç Kapı No:1, 35220 Konak/İzmir · Yol tarifi
  • Pazartesi–Cumartesi 09.00–19.00, Pazar kapalı

Canki’ye sorun

Size uygun yolu gösterir

Merhaba, ben Canki. Size uygun eğitimi birlikte bulalım. Bir konu seçin:

Bilgiler İlkyardım Yönetmeliği’ne ve program bilgilerimize göredir.

Şimdi WhatsApp’tan yazın; açılınca ilk iş size dönüyoruz.