Kulağa yabancı cisim kaçması, boncuk, oyuncak parçası, düğme pil, bakliyat, kulak çubuğunun pamuğu ya da böcek gibi bir cismin dış kulak yoluna girmesidir. Cisim genellikle kulakta sıkışır. İlk yardımın temel kuralı şudur: cismi nasıl çıkaracağınızı bilmiyor ve emin değilseniz uğraşmayın, kişiyi sağlık kuruluşuna yönlendirin.
Kulağa cisim kaçması en çok çocuklarda görülür, ama yetişkinlerde de olabilir. Çocuklar bu cisimleri çoğunlukla kendileri kulaklarına iter.
Kulağa yabancı cisim kaçtığı nasıl anlaşılır?
Kulağa bir cisim kaçtığında şu belirtiler görülebilir:
- Kulakta ağrı ve kaşıntı
- İşitmede azalma ya da kayıp
- Kulaktan kan gelmesi
- Sürekli, rahatsız edici bir ses duyma
- Baş dönmesi
- Bulantı ve kusma hissi
Kulağa yabancı cisim kaçmasında ilk yardım nasıl olmalıdır?
- Kişiyi sakinleştirin.
- Cisim tamamen dışarıdan görünüyorsa ve alabileceğinizden eminseniz, içeri doğru itmeden almayı deneyin.
- Kulakta düğme pil görüyorsanız çıkarın. Çıkaramıyorsanız kişiyi beklemeden sağlık kuruluşuna yönlendirin.
- Kulağa böcek kaçtıysa etkilenen kulak üstte kalacak biçimde kulağa ılık su dökün; böcek dışarı çıkabilir.
- Cisim çıkmıyorsa ya da böcek dışarı gelmiyorsa kişiyi bir sağlık kuruluşuna yönlendirin.
Kulağa böcek kaçarsa ne yapılır?
Kitap böcek için tek bir yöntem tarif eder: kişinin başını etkilenen kulak üstte kalacak biçimde tutun ve kulağa ılık su dökün. Böcek suyla birlikte dışarı çıkabilir. Çıkmazsa daha fazla uğraşmayın, kişiyi sağlık kuruluşuna yönlendirin.
Kulağa düğme pil kaçarsa ne yapılır?
Düğme pil kulakta görülebiliyorsa çıkarın; çıkaramıyorsanız kişiyi doğrudan sağlık kuruluşuna yönlendirin. Düğme pilin üzerine su dökmeyin. Böcek için önerilen ılık su yöntemi pilde kullanılmaz.
Çocuk pili kulağına değil ağzına alıp yuttuysa ilk yardım farklıdır: pil ve yabancı cisim yutma yazısına bakın.
| Kulaktaki cisim | Ne yapılır? | Ne yapılmaz? |
|---|---|---|
| Böcek | Etkilenen kulak üstte, kulağa ılık su dökülür | Sivri bir şeyle çıkarılmaya çalışılmaz |
| Düğme pil | Görülüyorsa çıkarılır, çıkarılamıyorsa hemen sağlık kuruluşuna gidilir | Üzerine su dökülmez |
| Boncuk, bakliyat, pamuk gibi diğer cisimler | Tamamen görünüyor ve eminseniz itmeden alınır; değilse sağlık kuruluşuna gidilir | İçeri itilmez, emin değilseniz uğraşılmaz |
Kulağa cisim kaçınca yapılmaması gerekenler
- Cismi nasıl çıkaracağınızı bilmiyorsanız ve emin değilseniz çıkarmaya çalışmayın. Cismi daha derine iterek kulak zarına zarar verebilirsiniz.
- Kulağa sivri ya da ince bir alet sokmayın.
- Düğme pilin üzerine su dökmeyin.
- Kulağa enjektörle su sıkmayın; kitap suyu yalnız böcek için ve ılık olarak tarif eder.
Kulaktan kan ya da sıvı geliyorsa
Kulaktan kan gelmesi kulağa cisim kaçmasının belirtilerinden biri olabilir. Ama düşme ya da kaza sonrası kulaktan kanlı sıvı geliyorsa kitap bunu ciddi bir kafa yaralanmasının işareti sayar. Böyle bir durumda kafatası ve omurga yaralanmalarında ilk yardım yazısındaki adımları uygulayın.
Göz ve burun için ilk yardım farklıdır: göze yabancı cisim kaçması ve buruna yabancı cisim kaçması yazılarına bakın.
Bu konular ilk yardım sınavının müfredatında yer alır; online testlerle kendinizi deneyebilir, uygulamaları öğrenmek için Temel İlk Yardım Eğitimi sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, İlk Yardım Eğitim Kitabı, s. 122, 187, 190.
